كروسينسكى ( مترجم : مهراب اميرى )

31

ده سفرنامه ( فارسى )

و بازگو مىنمايد مثلا در بخش زندگى نادر شاه نكات جالبى ارائه مىدهد و مىنويسد هنگامى كه بر تخت سلطنت نشست اين شعر بر روى سكه‌هائى كه به مناسبت تاجگذارى او ضرب شده ديده مىشد . سكه بر زر كرد نام سلطنت را در جهان * نادر ايران زمين و خسرو گيتىستان و يا بر روى بعضى مسكوكات ديگر يك سمت آن ( الخير فى ما وقع ) « 1 » و سمت ديگرش « ضرب فى كرمان 1148 » . و يا پس از فتح قندهار بر روى سكه‌ها نقش شده « السلطان نادر » و روى ديگر « خلد الله ملكه ضرب فى قندهار » . و يا به مناسبت فتح دهلى كه خطبه و سكه را به نام خود كرد اين شعر بر روى يك طرف مسكوكات طلا و نقره كه از ضراب - خانه خارج شده بود به چشم مىخورد . هست سلطان بر سلاطين جهان * شاه شاهان نادر صاحب قران و بر روى سمت ديگر آن خلد الله ملكه ضرب فى احمدآباد ، ولى بخش‌هائى كه بسيار خواندنى و جالب توجه است يكى روزنامه وقايع ورود نادر به دشت كرنال و فتح دهلى است كه به وسيله ميرزا زمان خان منشى سربلند خان روزبه‌روز در دهلى نوشته شده و جيمز فريزر كه خود نيز در دهلى شاهد اين وقايع بوده اين

--> ( 1 ) - ميرزا قوام الدين محمد قزوينى تاريخ جلوس نادر شاه را به جمله « الخير فى ما وقع » يافت كه به حروف ابجد مىشود ( 1148 ) از اين جهت به تاريخ قوامى شهرت پيدا كرد و برخى از اشخاصى هم كه از سلطنت او ناراضى بودند تاريخ جلوس او را لا خير فيما وقع مىگفتند كه به حروف ابجد هردو جمله يكى است و اما در معنى با هم تفاوت دارد . ( نقل از تاريخ رجال ايران . ج 4 - ص 213 تأليف مهدى بامداد ) .